فلانى در فلان وقت مىخواهد پيش او بيايد ، يا خبر دارد از اينكه تصميم او عملى خواهد شد يا نه و يا آگاه است از قصد و اعتقاد درست و نادرستى كه در دل دارد ؛ در نتيجه ، خود را براى آمدنش آماده مىكند و يا از آن دورى مىجويد . عمل‌كردن بر طبق چنين علمى در اين گونه موارد براى او جايز و مشروع است ، چنان كه اگر دربارهء اين امور خوابى ببيند ، در صورتى كه مستلزم نامشروعى نباشد ، بر طبق آن عمل خواهد نمود . دوم اينكه عمل‌كردن بر طبق آن به خاطر فايده‌اى باشد كه از آن اميد مىرود ، زيرا خردمند اقدام به عملى كه از عاقبتش مىترسد ، نمىكند ، اما گاهى به جهت عدم توجه به عاقبت كار ، نتيجهء ناخوش‌آيند پيش مىآيد . كرامت چنان كه امتيازى است ، امتحانى هم هست تا از اين راه ببيند كه چه خواهيد كرد . پس اگر حاجتى باشد يا سببى آن را ايجاب كند ، مانعى نخواهد داشت و رسول خدا در موارد احتياج ، به امور پنهانى خبر مىداد . بديهى است كه پيامبر اكرم به تمام آنچه كه مىدانسته خبر نمىداده است ، بلكه تنها در بعضى اوقات و طبق مقتضاى نيازمندىها از آن استفاده مىكرده است . رسول خدا به كسانى كه پشت سرش نماز مىخواندند ، خبر داد كه آنها را از پشت سر مىبيند . گفتن اين مطلب به خاطر مصلحتى بوده كه در بيان‌كردن آن وجود داشته است با آنكه ممكن بوده بدون آن امر و نهيشان كند . اين چنين است ساير كرامات و معجزاتش ، و عمل امت پيامبر اكرم در اين مورد از وجه نخست سزاوارتر است ، ليكن با اين حال به خاطر ترس از عواقب سوء ، مانند عجب و خودخواهى و جز آنها بيش از جواز نخواهد بود . سوم در موردى است كه از آن براى ترساندن و يا بشارت دادن مردم استفاده مىشود ، تا خود را كاملا آماده كنند . اين صورت نيز جايز است ، مثل خبر دادن از وقوع چيزى در صورت نبودن چيز ديگر و يا واقع نشدن آن در صورت بودن امر ديگر ، تا بر طبق آن عمل شود . « 1 » پس چرا از غيب نباشد نقل داستان فرزند نوح و اخبار قوم هود و عاد و ثمود و قوم ابراهيم و لوط و ذوالقرنين و خبر انبيا و رسولان گذشته ؟

--> ( 1 ) . الموافقات فى اصول الاحكام : 2 / 189 .